Gündem

Ayasofya’nın Müzeleştirilme Sebebi

2 yıl önce

ayasofya

1923’te Lozan Anlaşması sonucunda Türkiye’nin tam mütabakat sağlayamadığı iki konu vardı. Bunlardan bir tanesi İstanbul Boğazı’nın bizim toprağımız olmasına rağmen askeri varlık gösteremiyor olmamızdı.

Kendi toprağımızda egemenliğimiz sorgulanıp kısıtlanıyordu. Mustafa Kemal Atatürk bu problemi halledebilmek için yıllarca fırsat kolladı. Yunanistan’a, İngiltere’ye ve Sovyet Rusya’ya birçok ikna çabasında bulundu fakat sonuç alamadı. 1933’te Almanya’da Hitler’in Şansöyle olmasıyla birlikte Atatürk yaklaşan tehlikeleri öngördü. Daha sonrasında Mussolini’nin İtalya’nın başına geçmesiyle beraber İtalya-Yunanistan ilişkilerini kullanarak İstanbul Boğazından faydalanmayı planlıyordu. Bunu farkeden taktik adamı Mustafa Kemal dört bi yana temsilcilerini yolluyordu fakat sürekli başarısızlıkla başbaşa kalıyordu. İşlerin bu şekilde bir yere varamayacağını anlayan Atatürk, 1934 Kasım ayında bir kararname çıkardı ve Ayasofya’nın bundan böyle dünya mirası bir müze olduğunu, her miletten ve dinden insanların gelip görebileceğini açıkladı.

 

Eski Ortodoks kilisesi olan Ayasofya Camii’nin müzeye dönüştürülmesi Yunanista’nın ve Sovyet Rusya’nın çok hoşuna gitti. Bu sefer olaya başka bi bakış açısı getiren Atatürk Rus ve Yunan temsilcilere boğaza nazır Ayasofyanın artık Türkiyeye emanet bir dünya mirası olmasından dolayı ciddi önem arzettiğini ve Boğazlarda askeri hakimiyetimizin geri verilmesini sundu. Şimdiki adı Birleşmiş Milletler olan o zamanki Milletler Cemiyeti 1935’te Türkiye’nin de katılmış olduğu bir toplantı düzenledi. Türkiye tekrardan Lozan Anlaşmasının bu maddesinin değiştirilmesini talep ettiğinde önceden itiraz eden Sovyet Rusya ve Yunanistan bizden taraf olmuş ve Türk topraklarındaki egemenliğimizi tekrar elimize almamıza yardımcı olmuşlardı. Hitler ve Mussoli’nin iktidara gelmiş olması bu kararı etkilemiş olsa bile Yunan temsilcisi harfiyen “Ayasofya jestinizi memnuniyetle karşıladık demiştir.” Türkiye Ayasofyanın müze olmasından birşey kaybetmemiş aksine Boğazların hakimiyetini kazanmıştır. Möntre Boğazlar anlaşmasıyla 1936’da Boğazlar tüm haklarıyla beraber Türkiye’nin eline geçmiş ve 13 senelik bu hasret sona ermişti. Bu anlaşmanın imzalandığı gece yarısı 30,000 türk askeri Boğaz’da nöbetlendirildi. Bu olaydan 5 ay sonra Atatürk’ün emriyle Ayasofya’nın tapusu çıkarılmıştır ve tapusunda vasfı aynen şöyle yazar: Türbe, Akaret, Muvakkithane, ve Medreseyi müştemil, Ayasofyayı Kebir Camii Şerifi.

 

Fatih Sultan Mehmedin mirasına Mustafa Kemal Atatürk sahip çıkmıştır ve Türk milletine armağan etmiştir. Ayasofya ise anlamından birşey yitirmemiş aksine dünya nazarında daha değerli bir yer almıştır.



İlgili konular

kadınlar

6 Mart gün özeti

11 ay önce

Günün önemli haber başlıklarını sizlerle paylaşıyoruz...Devamını oku
Ayasofya Cami

Ayasofya Camii’nde Atatürk’e ret

1 yıl önce

Bağımsız Türkiye Partisi'nin (BTP) 10 Kasım’da Ayasofya Camii’nde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ruhuna mevlidi şerif okutma talebi reddedildi....Devamını oku