Yazarlar

Ekonomik canlanma

2 yıl önce

Mert öktem

Mart ayında başladığı deklare edilen yeni tip Koronavirüs (Covid-19) sonrası panikleyen piyasalarda nispeten bir durulma ve sakinlik gözleniyor.

Virüslü günlerin başlamasıyla birlikte marketlerde yaşanan hareketlilik de sükûnete erdi.
Mart ayına göre nisanda perakende satışlar yüzde 16 oranında düşüş göstermiş. Bu eğilim mayıs ayında kendini daha belirgin hale getirecektir.


Sanayi endeksi de dip dalgadan yukarıya doğru V şeklinde bir yükselişe işaret ediyor. Bu noktadan hareketle önemli bir ayrıntıya dikkati çekmek isterim. Bir önceki dönem dip yapmış bir istatistik ele alınarak olması gereken bir artış ekonomide bir başarı gibi paketleniyor. Halbuki her şey kendi standartları içerisinde değerlendirilmelidir.


Eksiye düşmüş bir üretim elbette bir müddet sonra makinalar üretmeye başladığında artıya geçecektir. Doğru ölçümleme aynı standartlar dahilinde örneğin bir önceki yıl ile kıyaslandığında gerçek tablo ne?

 

Değiştirilen Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) müdürleri sonrası istatistikler tepetaklak edildi. Elma ile armut karşılaştırması sonrası işe yarar rakam, ne tarafta kalıyorsa en yetkili kişilerden müjde gibi veriliyor.


Sokağa çarşı pazara çıktığında durum bunun tam tersi.


EN BÜYÜK TUTKUMUZ İNŞAAT


Belki biliyorsunuz belki de bilmiyorsunuz epey zamandır Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) gözbebeği inşaat alanı ciddi sıkıntılar yaşıyordu.


Hatta seri iflasların domino etkisi ile ciddi bir sıkıntıya sebep olacağı kendi içerisinde kısık sesle dillendiriliyordu. “AKP çok sevdiği bu sektörü yalnız bırakmaz, başkasının batmasına kayıtsız kalabilir, ancak bu alan için bütün gücü ile seferberlik başlatabilir ve elinden geleni yapar.” demiştim. Aynen böyle oldu.


Covid-19 tedbirleri çerçevesinde ilk açıklanan önlemlerden biri inşaat sektörüne can suyu vermek olmuştu.


İnşaat sektörü şu an tabiri caizse ‘ikinci balayı’ yaşıyor.


Zor durumda olan bütün yandaş inşaatçılar pozisyonlarını artıya geçirdi. Ellerindeki birikmiş stokları eritti ya da azalttı.


Banka borçları ve teminatları yeniden yapılandırıldı. Tabii bu arada konut fiyatları yüzde 15 ila yüzde 45 arasında değişen oranlarda arttı. İstanbul Beylikdüzü’nde 4+1 daire fiyatı 1,5 milyon Türk Lirası’nı aştı.


BU NASIL BİR İYİLEŞME?


İnşaat sektörü özel bir alan. Bu sektördeki iyileşme tüm sektörlere yansıdı mı? Buna ezbere bir cevap vermek doğru olmaz. Zira ekonominin motoru olanlar şu anda yoksul ve zaten parası olmayan kesim değil. Bu yüzden bu kesimin durumu istatistiklerde bile göz ardı artık.

 

İnşaat sektöründeki iyileşme ya da ‘ikinci bahar’ a gelince...


Bu sektörün ayrıcalığı var, kendi içerisinde bunun izahı da var, ancak orası burası değil. “Bu iyileşme nasıl sağlandı?” sorusu aklınıza gelmediyse bile cevaplamazsak olmaz. Başta kamu bankaları olmak üzere Merkez Bankası öncülüğünde faiz oranlarının düşürülmesi ve bankaların kredi musluklarının açılması sonrası 12 ila 24 ay sonrasında başlayan taksitler ve ucuz kredi imkânları ile parası olan kısmen olmayan da konut stoklarına hücum etti.


Zira bu kampanyadan ev sahibi olanlardaki psikoloji şu “iki yıl sonra kim öle kim kala.”


Bu kısmen doğru.


Zira inşaat sektörü mutlu mesut yaşamına devam edebilir, herhangi bir sakınca da kalmadı. Ancak günübirlik kararlar ve iyileşmelerin ardında yine büyük bir nefes darlığı yaşanacağı kesin. Lakin akp zaten bütün işlerini bugüne kadar bu şekilde yürüttü.


İşin esasında düşündüğü temel nokta; seçimi kazasız belasız atlatmak bunun için de ihtiyaç duyulan finansal kaynakları temin etmek.


Bu işlem tamamlandıysa yakında seçim deklarasyonunu Devlet Bahçeli’den duyabilirsiniz.


Bu arada iki yıl bekler mi, beklemez mi? bilinmez ama inşaat sektöründen alınıp bankaların sırtına yüklenen bu ağır yük için bankalara ekstra bir kaynak sağlanamazsa sıkıntının merkezi yön değiştirerek ve daha büyümüş olarak bellidir.


Son olarak Türkiye’nin ödemesi gereken kısa vadeli borç bütçe açığı ile birlikte 200 milyar dolara yaklaştı.
Bu yıl bütçe açığının 30 milyar doları bulacağı tahmin ediliyor.


Bugüne kadar kendine has çözüm yöntemleri üreten iktidar bakalım buna nasıl bir çözüm üretecek?



İlgili konular

banka

Rus vatandaşları, Türkiye'deki bankalara akın ediyor

8 ay önce

Rusya'nın Ukrayna'ya işgalinden dolayı Türkiye’ye gelen Ruslar, birikimlerini sisteme almak ve Türkiye’deki yaşamlarını finanse edebilmek için TL cinsinden banka hesabı açıyorlar....Devamını oku